Po wydanym rozporządzeniu, kluby fitness zostały zamknięte na czas walki z pandemią koronawirusa. Postanowiliśmy zadać kilka pytań naszemu ekspertowi – Kamilowi Wasilewskiemu, który trudni się aspektami prawnymi branży fitness.

Kamilu, jak prawnie mogą chronić się przedsiębiorcy?

Przedsiębiorcy z branży fitness podlegają pod przepisy Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego. Wynika to z § 5 pkt 1 ppkt d) ww. Rozporządzenia. Akt ten ustanawia czasowe ograniczenie w prowadzeniu przez przedsiębiorców działalności gospodarczej: związanej ze sportem, rozrywkowej i rekreacyjnej (ujętej w Polskiej Klasyfikacji Działalności w dziale 93.0), w szczególności polegającej na prowadzeniu basenów, siłowni, klubów fitness. W związku z tym przepisy rozporządzenia dotyczą klubów fitness, siłowni, studiów treningowych jak i studiów treningu EMS.

Podmioty z branży fitness nie mają zatem obecnie innej możliwości, niż chwilowo zawiesić działalność klubu. Właściciele nie mogą w żaden sposób sprzeciwić się zamknięciu placówek. Rząd przygotowuje jednak pakiet osłonowy dla firm w związku z pandemią koronawirusa. W chwili obecnej nie znamy jednak jego dokładnej treści. Wiemy jedynie, że pakiet wprowadzi m.in. ulgi w należnościach, w tym udogodnienia w płatnościach podatków i składek ZUS, instrumenty na rzecz poprawy płynności finansowej firm, w tym wsparcie gwarancyjne oraz dopłaty do kredytów, ochronę i wsparcie rynku pracy, m.in. rozwiązania dla firm zmuszonych do przestojów. W projektach ustaw dotyczących koronawirusa pojawia się również pomysł podziału finansowania wypłat dla pracowników w trakcie trwania pandemii na pracodawcę (50%) oraz rząd (50%). Nic na razie w tym zakresie nie zostało uchwalone. Szczegóły poznamy wkrótce.

W chwili obecnej przedsiębiorcy mogą zastanowić się nad czasowym zawieszeniem swojej działalności (jeżeli wykonują ją w formie jednoosobowej działalności gospodarczej zarejestrowanej w CEIDG). W tym celu należy złożyć odpowiedni wniosek do CEIDG. Najlepiej zrobić to on-line. Zawieszenie według przepisów prawa może trwać nawet 24 miesięcy. Pandemia miejmy nadzieje, że będzie trwać krócej. Zawieszenie (jak i następnie wznowienie) prowadzenia działalności dokonuje się z dnia na dzień. Zatem bez negatywnych konsekwencji można działalność zawiesić i wznowić dzień po zniesieniu obecnych zakazów. W trakcie zawieszenia nie trzeba, co do zasady, odprowadzać zaliczek na podatek PIT oraz rozliczać VAT.

Warto zastanowić się nad tym rozwiązaniem na jakiś czas. Gdyby jednak przedsiębiorca nie rozważał zawieszenia działalności i chciał przeczekać ten okres z pomocą przychodzi ZUS proponując możliwość odroczenia zapłaty składek do czerwca 2020 r. Zgodnie z zarządzeniem prof. Gertrudy Uścińskiej, prezes ZUS, przedsiębiorcy, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji mogą odroczyć zapłatę składek za luty, marzec i kwiecień, których termin zapłaty mija odpowiednio 10 lub 15 marca, kwietnia i maja. Przedsiębiorcy którzy chcą skorzystać z tej ulgi mogą złożyć uproszczony wniosek.

Jak wygląda sytuacja w klubach, w których nie ma umów. Czy jeśli klient wykupił karnet, będzie konieczność zwrócić mu płatność za niewykorzystane dni?

Z punktu widzenia prawa, klub fitness lub studio treningu nie może spełnić świadczenia (tj. udostępnić sali do ćwiczeń) z powodu siły wyższej. Są to okoliczności niezależne od klubu, czy właściciela studia. Moim zdaniem niezasadne byłoby przez klubowicza żądanie od klubu zwrotu pieniędzy za okres, w którym klub jest zamknięty z powodu pandemii czyli okoliczność na którą klub nie ma żadnego wpływu. Bez względu zaś na to, czy między klubem a klubowiczem istnieje umowa, czy nie, okres świadczenia usług na rzecz klubowicza powinien zostać przedłużony przez klub lub studio treningowe na mocy porozumienia o czas, w którym placówka będzie zamknięta.

Myślę, że to będzie najrozsądniejsze i najkorzystniejsze rozwiązanie dla obu stron. Zresztą już wiele firm z branży fitness zaproponowało na swoich social media takie rozwiązania czyli automatyczne przedłużenie czasu trwania karnetu/umowy o czas trwania zakazu prowadzenia działalności sportowej. Nie mogę wyobrazić sobie sytuacji, w której klubowicz zwróci się do siłowni o zwrot pieniędzy za karnet w okresie trwania obowiązku zamknięcia placówek sportowych w całym kraju.

Czy właściciele klubów fitness mogą starać się o odszkodowanie?

Tak jak powyżej. Myślę, że trzeba poczekać do wyklarowania się treści pakietu osłonowego dla firm w związku z koronawirusem. Należy pamiętać, że pandemia ma niekorzystny wpływ na wszystkich – klientów, kluby fitness, a także władze (budżet państwa), która nakłada konieczne ograniczenia. Żądanie odszkodowania od Skarbu Państwa z uwagi na przestój związany z koronawirusem byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Rząd zapowiedział jednak pomoc dla firm poszkodowanych w związku z występowaniem pandemii na terenie naszego kraju.

Sytuacja byłaby inna gdyby zamiast zagrożenia epidemicznego ogłoszono stan klęski żywiołowej, przedsiębiorcy łatwiej mogliby dochodzić odszkodowań za spodziewane straty. Od 2002 r. obowiązuje ustawa o wyrównywaniu strat majątkowych wynikających z ograniczenia w czasie stanu nadzwyczajnego wolności oraz praw człowieka i obywatela. Stanowi ona, że każdemu, kto poniósł stratę majątkową w następstwie ograniczenia wolności oraz praw człowieka i obywatela w czasie stanu nadzwyczajnego, służy roszczenie o odszkodowanie.

Obejmuje ono wyrównanie straty majątkowej – bez korzyści, które poszkodowany mógłby osiągnąć, gdyby strata nie powstała. Specustawa koronawirusowa nie zawiera natomiast przepisów prawnych umożliwiających podmiotom z branży fitness skutecznego domagania się od Skarbu Państwa odszkodowania za poniesione straty.

Czy z powodów losowych można opóźnić, bądź zmniejszyć opłatę za czynsz, opłaty?

Każda sprawa musi być rozpatrywana indywidualnie. Obecna sytuacja to (jak już wspomniałem) siła wyższa. Jest to swoisty termin prawny, który określa wszystkie sytuacje, na które nie mają wpływu strony danego stosunku prawnego. Przede wszystkim trzeba sprawdzić czy w umowie najmu zawarliśmy postanowienia dopuszczające możliwość zmiany terminu płatności czynszu lub zmiany jej wysokość i innych opłat z uwagi na wystąpienie okoliczność utrudniających wykonanie umowy na które nie mamy wpływu m.in. z uwagi właśnie na wystąpienie siły wyżej. Często w umowach przedsiębiorcy zamieszczają takie postanowienia. Wówczas prawo żądania przesunięcia płatności lub zmniejszenia opłat będzie wynikało z samej umowy.

Nieco trudniejsza jest sytuacja tych przedsiębiorców, którzy w swoich umowach nie mają takich postanowień. Mimo wszystko wówczas przedsiębiorcy powinny skierować odpowiedni wniosek do wynajmującego o odroczenie opłat za czynsz lub jej obniżenie za czas, w którym klub jest zamknięty. Szczególnie w sytuacjach, gdy w umowie najmu jest jasno określone, że najemca będzie w lokalu prowadził działalność gospodarczą tego typu. W praktyce jednak to od wynajmującego zależy, czy zgodzi się na modyfikację stosunku prawnego. On bowiem również, co do zasady, nie powinien przecież ponosić odpowiedzialności za występowanie pandemii (i z tego powodu utracić część dochodu).

Jeżeli chodzi o opłaty za media, nie sądzę, by była tu możliwość obniżenia kosztów. Media naliczane są wg zużycia, a podczas przestoju ich zużycie będzie zerowe. Oczywiście pozostają również pewne stałe opłaty. Są one zazwyczaj niewielkie. Można się starać o ich umorzenie składając odpowiedni wniosek. Decyzja ta zostaje jednak w gestii dostawców mediów.

Być może po ustabilizowaniu się sytuacji, niektóre podmioty (np. dostawcy mediów) zdecydują się na pewne ulgi dla przedsiębiorców. Może zobowiąże ich do tego ustawa zawierająca pakiet osłonowy dla firm. W obecnej chwili nie ma jednak żadnego mechanizmu prawnego na wstrzymanie konieczności płacenia za media, czy czynsz.

Kamil Wasilewski

Prawnik branży fitness – adwokat. Prowadzi bloga prawniczego Prawo dla Fitnessu poświęconego branży fitness Autor wielu publikacji o tematyce prawnej dla branży fitness, które można odnaleźć w czasopismach takich jak Body Life, Trainer czy Perfect Body. Jest uczestnikiem i prelegentem największych branżowych konferencji w kraju takich jak Kongres Bodylife, Kongres FEM, FIWE czy Kongres Fit-Expo Trendy i Innowacje.

 

 

 

Polecamy także:

Kampania klubów fitness – Aktywne Karnety