Zawodowa działalność trenera fitness może przyjąć dwojaką formę: działalności gospodarczej lub działalności wykonywanej osobiście. Powyższe determinuje możliwe sposoby opodatkowania oraz wpływa na sposób rozpoznawania przychodów i kosztów podatkowych prowadzonej działalności, co zostało przybliżone w niniejszym artykule.

Działalność gospodarcza a działalność wykonywana osobiście

Praktykowanie zawodowej działalności przez trenera fitness nie zawsze musi wiązać się z koniecznością rejestracji jako przedsiębiorca. W myśl przepisów Ustawy o PIT, przychody szeroko rozumianych trenerów, co do zasady, stanowią przychody z działalności wykonywanej osobiście. Nie należy mylić jej jednak z działalnością gospodarczą. Działalność wykonywana osobiście umożliwia opodatkowanie uzyskiwanej z niej przychodów jedynie na zasadach ogólnych (wg. skali podatkowej) oraz nie wymaga jakiejkolwiek rejestracji.

Przez działalność gospodarczą należy z kolei rozumieć działalność zarobkową prowadzoną we własnym imieniu bez względu na jej rezultat, w sposób zorganizowany i ciągły. Działalność gospodarcza musi jednocześnie spełniać przynajmniej jeden z następujących warunków:

1) Trener ponosi odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat wykonywanych przez siebie czynności.

2) Czynności nie są wykonywane pod kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonych przez zlecającego te czynności.

3) Trener jako wykonujący czynności ponosi ryzyko gospodarcze związane z prowadzoną działalnością.

Jeśli więc świadczone usługi trenera wykonywane są np. sporadycznie, okazjonalnie i nie spełniają żadnego z trzech wymienionych powyżej warunków, rejestracja własnej działalności gospodarczej nie jest wymagana, a uzyskane przychody wystarczy rozliczyć na rocznym zeznaniu PIT-36.

Prosta rejestracja działalności gospodarczej

Jeśli jednak wykonywane przez trenera czynności spełniają warunki uznania jej za działalność gospodarczą należy dokonać rejestracji jako przedsiębiorca w Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej. Pierwszym krokiem jest uzupełnienie formularza CEIDG-1 dostępnego wraz z instrukcją jego wypełnienia na stronie internetowej. Sam wniosek jest interaktywnym formularzem, który zawiera system podpowiedzi oraz bazę kodów PKD oraz urzędów. Dzięki temu wypełnienie wniosku jest szybkie i intuicyjne.

Formularz CEIDG-1 można wypełnić i złożyć na trzy różne sposoby:

  1. Wniosek można wypełnić i złożyć elektronicznie za pomocą kwalifikowanego certyfikatu lub zaufanego profilu ePUAP.
  2. Wypełniony elektronicznie anonimowy wniosek można w ciągu 7 dni podpisać własnoręcznie w najbliższym Urzędzie Gminy.
  1. Wniosek można również wypełnić odręcznie i złożyć osobiście w Urzędzie Gminy.

Złożenie formularza CEIDG-1 jest równoznaczne z zarejestrowaniem firmy. Wpis do ewidencji przedsiębiorców jest jednocześnie wnioskiem o nadanie numeru REGON, nadanie lub wskazanie numeru NIP, wyborem formy opodatkowania oraz zgłoszeniem płatnika składek ubezpieczeniowych dla ZUS (płatnika, czyli osoby opłacającej swoją składkę, jak i składki swoich pracowników). Jeśli więc posiadamy kwalifikowany certyfikat lub zaufany profil ePUAP, rejestracja własnej działalności gospodarczej może się odbyć nawet bez wychodzenia z domu. Rejestracja działalności gospodarczej nie wymaga innych dodatkowych formalności i jest wolna od jakichkolwiek opłat.

Wybór formy opodatkowania…

Trener personalny dokonując rejestracji działalności gospodarczej musi dokonać wyboru formy opodatkowania spośród dwóch dostępnych form: zasady ogólne – podatek wg skali (18% i 32%), lub podatek liniowy (19%). W przypadku podatku dochodowego płaconego wg skali dochód do wysokości 85 528 zł opodatkowany jest 18% podatkiem, a nadwyżka ponad tę kwotę będzie opodatkowana już 32% podatkiem dochodowym. Ta forma opodatkowania umożliwia jednak skorzystanie z ulg podatkowych oraz wspólne rozliczenie z małżonkiem. Rocznego rozliczenia podatku wg skali dokonujemy na formularzu PIT-36.

Opodatkowanie 19% podatkiem liniowym oznacza natomiast, że stawka ta obowiązuje bez względu na wysokość osiągniętego rocznego dochodu. Jednak w tym przypadku nie będzie możliwości uwzględnienia kwoty wolnej od podatku. Nie będzie również możliwości skorzystania z ulg podatkowych (np. prorodzinnej) ani rozliczenia się wspólnie z małżonkiem. W tym przypadku podatek rozliczany jest na formularzu PIT-36L.

…oraz jej zmiana

Wybrana forma opodatkowania obowiązuje również w następnych latach podatkowych. Nie ma więc konieczności składania wniosku co roku, chyba że podatnik chce zmienić sposób opodatkowania. Może się bowiem okazać, że dokonany wybór formy opodatkowania może się okazać z różnych względów niekorzystny. Zmiany można dokonać tylko raz w roku – składając aktualizację wniosku CEIDG-1 do 20-tego stycznia danego roku, dla którego chcemy zmienić sposób opodatkowania. Przepisy nie ograniczają ilości zmian formy opodatkowania – można jej dokonywać nawet co roku.

Bez względu na formę opodatkowania, trener wykonujący działalność gospodarczą jest zobowiązany do prowadzenia Podatkowej Księgi Przychodów i Rozchodów, w której powinny być ujmowane wszelkie przychody podatkowe i koszty uzyskania przychodów, pozwalające na ustalenie dochodu do opodatkowania.

Przychody podatkowe

W przypadku działalności wykonywanej osobiście przez trenera zastosowanie będzie miała generalna zasada wyrażona w Ustawie PIT, zgodnie z którą przychodami są nie tylko otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne, ale również wartość świadczeń otrzymanych w naturze. Wartość świadczenia rzeczowego otrzymanego w naturze należy określić w jego wartości rynkowej, z uwzględnieniem stanu i stopnia zużycia rzeczy.

Odmiennie będą jednak rozliczane przychody jeśli trener będzie prowadził swoją działalność gospodarczą. Za przychody z pozarolniczej działalności gospodarczej uważa się bowiem jeszcze kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane. Podatnik może być więc zobowiązany do wykazania przychodu (i zapłacenia podatku), którego faktycznie jeszcze nie otrzymał. Warto również zwrócić uwagę, że do przychodu nie wlicza się wartości podatku VAT (jeśli sprzedaż podlega opodatkowaniu VAT).

Istotne jest również określenie daty powstania przychodu, za którą uważa się dzień wykonania usługi, nie później jednak niż dzień wystawienia faktury bądź uregulowania należności. W przypadku usług świadczonych przez trenerów personalnych często usługi te mogą być świadczone w okresach rozliczeniowych (np. miesięcznych). W takim wypadku, za dzień powstania przychodu uważa się ostatni dzień danego okresu rozliczeniowego.

 

Koszty uzyskania przychodu

Przychodom podatkowym zawsze odpowiadają koszty ich uzyskania. Ustawa PIT definiuje koszty uzyskania przychodu jako koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów bądź ich zabezpieczenia.

W przypadku działalności wykonywanej osobiście, przyjęto uproszczenie, zgodnie z którym koszty uzyskania przychodu wynoszą 20% przychodu, pomniejszonego o potrącone składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i chorobowe. Jeśli jednak faktyczne poniesione przez trenera personalnego koszty uzyskania przychodu są wyższe, niż te wynikające z zastosowania 20% normy szacunkowej, można przyjąć koszty w wartości faktycznie poniesionej. Rozliczenie kosztów uzyskania przychodów w wyższej wartości wymaga jednak udowodnienia przez podatnika (przez przedstawienie np. faktur, umów itp.).

Trenerzy personalni prowadzący działalność gospodarczą zobowiązani są z kolei do wykazania wartości faktycznie poniesionych wydatków. W tym przypadku należy rozróżnić dwa rodzaje kosztów – koszty bezpośrednio oraz pośrednio związane z przychodami. Koszty bezpośrednie stanowią wydatki ściśle związane z konkretnym przychodem osiąganym w ramach działalności gospodarczej. Koszty bezpośrednie rozliczane są w roku podatkowym, w którym osiągnięte zostały odpowiadające im przychody. Oznacza to, że jeżeli trener personalny poniósł wydatki, np. związane ze świadczeniem usług na rzecz konkretnego kontrahenta i przychody z tego tytułu uzyskał w kolejnym roku podatkowym, poniesione wydatki będzie mógł rozliczyć dopiero w tym kolejnym roku.

Koszty pośrednio związane z przychodami to z kolei wydatki związane z prowadzoną ogólną działalnością gospodarczą, których nie da się ściśle przyporządkować do osiąganych przychodów. Klasycznym przykładem kosztów pośrednich są wydatki poniesione na reklamę. Koszty pośrednio związane z przychodami, potrącalne są w dacie ich poniesienia, czyli dniu ujęcia kosztu w księgach rachunkowych.

Obniżone składki ZUS

Istotnym aspektem prowadzonej działalności gospodarczej jest obowiązek opłacenia składek do ZUS. Nowych przedsiębiorców, tj. przedsiębiorców nie prowadzących dotychczas działalności gospodarczej, lub którzy nie prowadzili jej w okresie ostatnich 5-ciu lat oraz nie prowadzą działalności na rzecz byłego pracodawcy, obowiązują obniżone składki ZUS przez maksymalnie 24 miesiące.

Warto pamiętać, że data rozpoczęcia działalności gospodarczej na wniosku CEIDG-1 może być późniejsza, niż data złożenia wniosku. Praktyka podpowiada, aby nie rozpoczynać działalności od 1 dnia miesiąca, jeżeli możemy skorzystać z obniżonych składek ZUS. Dla ZUS-u liczą się bowiem pełne 24 miesiące działalności, więc jeśli rozpocznie się działalność od 2 dnia miesiąca, to w praktyce można uzyskać dodatkowy miesiąc preferencyjnych składek ZUS.

Podsumowanie

Rozpoczynając działalność jako trener personalny należy przeanalizować czy wykonywane czynności stanowią działalność gospodarczą, czy może działalność wykonywaną osobiście. Należy przy tym mieć na uwadze swoją indywidualną sytuację oraz przewidywane dochody. Determinuje to bowiem różne obowiązki podatkowe.

Urszula Uchmańska
ekspert w dziale doradztwa podatkowego w KPMG w Polsce

Karolina Stańczak
ekspert w dziale doradztwa podatkowego w KPMG w Polsce